با نگاهی عمیق به پیشینه آموزش های دانشگاهی مبتنی بر مهارت و فن در می یابیم که در گذشته دور و ابتدای ورود آموزش عالی به کشور نیز تلاش برای اجرای رشته های مهارت محور در دستور کار متولیان امر بوده است، که مدرسه عالی دارالفنون نمونه ای ازآن می باشد .
اما متأسفانه پس از گذشت نیم قرن از تأسیس دانشگاه های ویژه ای که در ابتدا، آنها نیز با همین هدف یعنی پرداختن به رشته های تکنولوژیکی ، صنعتی و در یک کلام حلقه واسط بین علم وعمل ایجاد شدند، همین ایده را دنبال می کرد اما متاسفانه درگذشت ایام از مسیر اصلی خود خارج شده و آنها نیز به رشته های نظری روی آوردند.
اما به لطف خداوند متعال و به برکت نظام جمهوری اسلامی بر اساس یک مطالعه دقیق و مقایسه تطبیقی نظام آموزش عالی کشور با سایر کشورهای پیشرفته و با توجه به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مقدمات تاسیس دانشگاه جامع علمی ـ کاربردی ( تکنولوژی ) با تشکیل شورای عالی آموزشهای علمی ـ کاربردی با ریاست عالیه ریاست جمهوری و عضویت چند وزیر، صاحبنظران، متخصصین و خبرگان فراهم شد.
این موضوع به قدری حائز اهمیت بود که آن را در قالب نه صرفاً یک دانشگاه بلکه بعنوان یک نظام و یکی از ارکان اصلی آموزش عالی کشور مطرح شد .
ساختار اجرایی این دانشگاه با توجه به ماهیت دوره های علمی – کاربردی که تقاضا محوری و شغل محوری از شاخه های بارز آن است و اولویت استفاده از امکانات موجود به جای ایجاد امکانات و فراهم آوردن موجباتی که با مشارکت بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی، صنعتی، فرهنگی و …. نیروهای متخصص مورد نیاز آنها را برای ترمیم هرم شغلی کشور تربیت کند . آنرا بعنوان یک دانشگاه ستاد نظارتی معرفی نماید .
امروز این دانشگاه به جایی رسیده است که ریاست محترم جمهوری برای رفع محرومیت در اکثر شهرهای کمتر توسعه یافته، ایجاد مراکز آموزش عالی علمی ـ کاربردی را توصیه می فرمایند و وزیر محترم علوم تمامی جوانان جویای شغل و کار را به سمت این نظام راهنمایی و هدایت می نمایند و امروز بالغ بر ۱۴۰ نماینده مجلس شورای اسلامی برای اولین بار در تاریخ مجلس ایران با تشکیل فراکسیون علمی ـ کاربردی ضمن دفاع از اهداف این نظام سعی در ارائه مشورت های لازم به دست اندر کاران و متولیان اینگونه آموزشها برای توسعه بیشتر دارند .
پیشینه نظام علمی ـ کاربردی در جهان
در بررسی های بعمل آمده در بین دانشگاههای موجود در سراسر جهان در اغلب کشور ها دانشگاه های نظام علمی ـ کاربردی یا دانشگاه جامع تکنولوژی حرف اول برای ارتقاء رشد تولید ناخالص ملی، پویایی رشته ها و … را می زند که برای نمونه چند دانشگاه از سراسر جهان ذیلاً معرفی می گردند :
۱ ـ دانشکده مترو پولیتن نیویورک
۲ ـ دانشگاه کورک ایرلند
۳ ـ انستیتو تکنولوژی دوندالک ایرلند
۴ ـ انستیتو تکنولوژی اسلایگو ایرلند
۵ ـ دانشگاه ملی گال وی ایرلند
۶ ـ موسسات علمی ـ کاربردی TAFE استرالیا
۷ ـ انستیتو تکنولوژی دهلی هندوستان
۸ ـ انستیتو تکنولوژی توکیو
۹ ـ دانشگاه شهر وابلین ایرلند
۱۰ ـ انستیتو تکنولوژی روچستر آمریکا
۱۱ ـ انستیتو تکنولوژی نیوجرسی آمریکا
۱۲ ـ انستیتو تکنولوژی موسیقی دانان آمریکا
۱۳ ـ انستیتو کاراگپور هندوستان
۱۴ ـ انستیتو تکنولوژی باندونگ اندونزی
۱۵ ـ انستیتو پیشرفته علوم و تکنولوژی کره
۱۶ ـ انستیتو تکنولوژی آسیا تایلند
۱۷ ـ انستیتو تکنولوژی هلند
۱۸ ـ دانشگاه علوم و تکنولوژی نروژ
۱۹ ـ انستیتو تکنولوژی بمبئی هند
۲۰ ـ انستیتو تکنولوژی فدرال زوریج سوئیس
۲۱- مراکز علمی –کاربردی آفریقای جنوبی معروف به تکنیکون
۲۲- انستیتو علمی –کاربردی کانادا
۲۳-انستیتو تکنولوژی دانشگاهی فرانسه(IUT)
۲۴- دانشگاه تکنولوژی سیدنی(uts)
برنامه چهارم توسعه و آینده دانشگاه جامع علمی ـ کاربردی
در طول برنامه چهارم توسعه نیز برای نظام علمی ـ کاربردی پیش بینی های لازم صورت گرفته و از جمله دانشگاه هایی هست که برنامه چهارم را به صورت هدفمند به پیش خواهد برد .
براساس برنامه توسعه چهارم جمعیت دانشجویی دانشگاه جامع با میانگین رشد ۵/۲۱ درصدی کشور باید به نیم میلیون نفر برسد و در این میان سهم استانی ۵ هزار نفر دانشجو است که در دوره های کاردانی و کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشجو پذیرفته خواهند شد .
بنده و ماده ۵۰ قانون برنامه چهارم توسعه
به دولت اجازه داده می شود به طرحهای سرمایه گذاری در بخش خصوصی و تعاونی در زمینه ایجاد و توسعه واحدهای آموزش عالی، در صورت انطباق با ضوابط و سیاستهای آموزش عالی کشور و حسب مورد بر اساس ضوابط وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و علوم، تحقیقات و فناوری از محل بودجه عمومی، یارانه سود اعتبارات بانکی اعطاء کند.
ایجاد آموزشکده های غیر دولتی، به منظور توسعه دوره های کاردانی علمی ـ کاربردی، در اولویت استفاده از تحصیلات بانکی مذکور خواهد بود .
ماده ۱۵۱ قانون برنامه چهارم توسعه
به منظور هماهنگی امر سیاستگذاری آموزشهای فنی و حرفه ای اعم از رسمی و غیر رسمی شامل آموزشهای کاردانی و علمی ـ کاربردی که متولی آن وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و آموزشهای فنی و حرفه ای متوسطه و کاردانش که متولی آن وزارت آموزش و پرورش و آموزشهای فنی حرفه ای کوتاه مدت که متولی آن وزارت کار و امور اجتماعی و آموزشهای ضمن خدمت کارکنان دولت و مدیریت حرفه ای تخصصی که متولی آن سازمان امور اداری و استخدامی کشور می باشند، شورای عالی کارآموزی ( مواد ( ۵ ) و ( ۶ ) و ( ۷ ) قانون کارآموزی مصوب ۱۳۴۹ مجلسین سنا و شورای ملی سابق ) و شورای عالی هماهنگی آموزشی علمی ـ کاربردی ( مصوب سال ۱۳۶۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی ) منحل و ستاد هماهنگی آموزشهای فنی و حرفه ای به ریاست معاون اول رئیس جمهور و عضویت وزرای آموزش و پرورش، کار و امور اجتماعی، علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کشاورزی و جهاد سازندگی و ریس سازمان برنامه و بودجه و دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور و رئیس مرکز امور مشارکت زنان تشکیل می گردد . سایر وزرا حسب مورد و به تشخیص و دعوت رئیس ستاد در جلسات شرکت خواهند نمود . رئیس سازمان برنامه و بودجه دبیر ستاد می باشد. سایروظایف و اختیارات شوراهای مذکور به وزارتخانه های ذی ربط تفویض می گردد. تصمیمات این ستاد پس از تایید هیئت وزیران برای کلیه وزارتخانه ها و شوراها در امور مذکور لازم الاجرا خواهد بود .
آیین نامه اجرایی این نامه طی مدت سه ماه پس از تصویب این قانون پیشنهاد ستاد به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
ماده ۵۵ قانون برنامه چهارم توسعه
دولت مکلف است به منظور گسترش دانش و مهارت اصلاح هرم تحصیلی نیروی کار و ارتقاء و توانمند سازی سرمایه های انسانی کاهش فاصله سطح دانش و مهارت نیروی کار کشور با سطح استانداردهای جهانی و ایجاد فرصتهای جدید شغلی برای جوانان، برای نظام آموزش فنی و حرفه ای و علمی ـ کاربردی کشور، ظرف مدت یک سال از تاریخ تصویب این قانون در محورهای زیر، ساز و کارهای لازم را تهیه و با پیش بینی الزامات مناسب اجرا نماید :
الف : انجام اقدامات قانونی لازم به منظور برپایی نهاد سیاست گذار در آموزش فنی و حرفه ای و علمی ـ کاربردی، با توجه به تجربیات جهانی و داخلی، بعنوان مرجع اصلی تصویب چشم اندازها، راهبرها و سیاستهای کلان بخش و تا زمان شکل گیری نهاد ستاد هماهنگی آموزشهای فنی و حرفه ای موضوع ماده (۱۵۱) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۷/۱/۱۳۷۹ به کار خود ادامه خواهد داد
ب: استمرار نظام کارآموزی و کارورزی، برای تمام آموزشهای رسمی (متوسطه و عالی)، غیر رسمی فنی و حرفه ای و علمی ـ کاربردی .
ج : تدوین نظام استاندارد و ارزیابی مهارت نیروی کار کشور، با رویکرد بین المللی
د: طرح جامع توسعه منابع انسانی مورد نیاز این بخش شامل : جذب، انگیزش، ارتقای شغلی،آموزش، بهسازی و نگهداشت نیروی انسانی .
پ : نظام حمایت از موسسات و بنگاههای دولتی و بخش غیر دولتی، در توسعه آموزشهای فنی و حرفه ای و علمی ـ کابردی به ویژه در مناطق کمتر توسعه یافته
و: نوسازی باز سازی ساختارها، امکانات و ارتقای کیفیت آموزشهای فنی حرفه ای و علمی ـ کاربردی و توسعه مراکز آموزش فنی و حرفهای، فناوری اطلاعات و ارتباطات، با حداکثر مشارکت بخش خصوصی و تعاونی و بهره گیری از همکاری های بین المللی
ز: استفاده از توان و امکانات بخش های دولتی و غیردولتی، در توسعه آموزشهای فنی و حرفه ای و علمی ـ کاربردی
ح: نیازسنجی و برآورد نیروی انسانی کاردانی مورد نیاز و صدور مجوز لازم و حمایت، به منظور تاسیس و توسعه مراکز آموزش دوره های کاردانی در بخش خصوصی و تعاونی، به نحوی که تا سال چهارم برنامه، ظرفیتهای مورد نیاز ایجاد گردد .
چهارشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۸۶
۱۸:۱۱:۱۰